161عليه وآله وسلم.

صاحب تاريخ گفته: او امروز مشهور است به مدرسۀ شهابيه و اوقاف بسيار در ولايت خود در دمشق به او تعيين فرمود و در مدينه نيز نخيلى كه معروف است به مليكى وقف اوست، ليكن به تصرّف ناظران وقف حال او و ساير اوقاف عجيب است و زيد بن حارثه و ابورافع به جهت فاطمۀ زهرا - عليها سلام - و ام كلثوم دختران آن حضرت و سوده حرم محترم او - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - و امّ ايمن زن زيد بن حارثه و پسر او اسامه فرستاد چون باز آمدند در خانۀ حارثة بن النعمان فرود آوردند و عبداللّٰه بن ابى‌بكر نيز به عيال او از مكه همراه ايشان به جانب مدينه بيرون شد.

اما بعضى امور كه در سنين هجرت صورت وقوع يافته:

در سنۀ اولىٰ:

غير آنچه مذكور شد يكى آن است كه نامه‌اى نوشت ميان مُهاجرين و انصار و عهد كرد در آن نامه به يهود و به ايشان صلح نمود و تقرير كرد ايشان را بر دين ايشان به شرطى چند كه بعضى ضرر ايشان بود و بعضى ديگر فايده.

ديگر موآخات ¹ نمودن به ميان مهاجرين و انصار يعنى ميان هر دو كس از مهاجرين و انصار عهد برادرى بست.

ديگر به بركت آن حضرت - صلى اللّٰه عليه و آله و سلم - ميان اوس و خزرج كه عداوت قديم بود التيام و اتّحاد مالا كلام حاصل شد.

ديگر بناى مسجد شريف است چنان كه خواهد مذكور [53 - ب] شد.

ديگر زياده شدن دو ركعت نماز حضرى بنا بر قولى.

ديگر بيمارى اصحاب به تب و انتقال تب از مدينه به دعاى آن حضرت - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - چنان كه در فضل مدينه مذكور شد.

ديگر عقد نمودن ² لواء ³ از براى عبيدة بن الحارث ابن عم آن حضرت - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - و امير ساختن او بر شصت كس از مهاجرين و آن اوّل عَلَمى بود كه در اسلام بر پاى شد و تير انداختن سعد بن وقاص در آن ميان و آن تير اول تيرى بود كه در اسلام از شصت مسلمانان برجسته و اين گروه مبارزان به ابوسفيان بن حرب در قولى به عكرمة بن ابى جهل كه صد كس از مشركين همراه او بودند در بطن رابغ ملاقات نمودند و