68فرشتگانى كه نه تاريكى مانع نوشتن آنها مى‌شود و نه اعمال بشر از آنان مخفى مى‌ماند. از چيزى فروگذار نمى‌كنند و حتى نفس‌هايى را كه هنگام گناه و معصيت مى‌كشيدند، به طور دقيق ثبت مى‌كنند ¹؛ تاحدى كه مجرمان با ديدن نامه اعمال خود، از حيرت و شگفتى فرياد برمى‌آورند:

وَ وُضِعَ الْكِتٰابُ فَتَرَى الْمُجْرِمِينَ مُشْفِقِينَ مِمّٰا فِيهِ وَ يَقُولُونَ يٰا وَيْلَتَنٰا مٰا لِهٰذَا الْكِتٰابِ لاٰ يُغٰادِرُ صَغِيرَةً وَ لاٰ كَبِيرَةً إِلاّٰ أَحْصٰاهٰا وَ وَجَدُوا مٰا عَمِلُوا حٰاضِراً وَ لاٰ يَظْلِمُ رَبُّكَ أَحَداً (كهف: 49)

اى واى بر ما! اين چه نوشته‌اى است كه هيچ كار كوچك و بزرگى نيست، مگر اينكه آن را ثبت كرده است.

شرايط توبه مقبول

فَأَمّٰا مَنْ تٰابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صٰالِحاً فَعَسىٰ أَنْ يَكُونَ مِنَ الْمُفْلِحِينَ (قصص: 67)

كسى كه توبه كند و ايمان آورد و عمل صالح انجام دهد، اميد است كه از رستگاران باشد.

از اين آيه و آيات ديگر در اين زمينه، روشن مى‌شود كه توبه (به معناى پشيمانى) به تنهايى كافى نيست؛ خواه توبه از كفر و شرك باشد، خواه توبه از گناه. توبه زمانى مفيد است كه فرد افزون بر