121بودم امراى عرب را. پس به گوشه صحرايى به حاجتى برون رفته بودم، خاركنى را ديدم پشته فراهم آورده. گفتمش به مهمانى حاتم چرا نروى كه خلقى بر سماط او گرد آمدهاند. گفت:
هر كه نان از عمل خويش خورد
منت حاتم طايى نبرد
من او را به همت و جوانمردى از خود برتر ديدم. 1
حضرت اميرمؤمنان على(ع) در مورد ارزش والاى قناعت مىفرمايد: «
القناعَة مالٌ لاينفَدُ » 2؛ «قناعت، ثروتى بىپايان است».
البته منظور از قناعت اين نيست كه آدمى دست بر دست نهد و از هرگونه فعاليت و تكاپو بازايستد، بلكه مراد، آن است كه پاى توقع از حد توانايى خويش فراتر ننهد، بىجا و بىحساب نخواهد و خود را در رنج خواستههاى نارسيدنى نيفكند. 3
صدقه
صدقه از مستحبات ارزشمند است. در فضيلت صدقه همين بس كه «جامع فضايل دنيويه و اخرويه است. از ساعت اولِ دادن آن، با انسان همراه است و دفع بليات مىكند تا آخر امر در قيامت و ساير