53ولايت و امامت، اصل استوارى بود كه طمع كافران را، كه چشم اميد به نابودى اسلام پس از پيامبر صلى الله عليه و آله بسته بودند، به يأس و نوميدى مبدّل ساخت و از اينروى «اكمال دين» و «اتمام نعمت» بدان بستگى دارد؛ اَلْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ دِينِكُمْ فَلاٰ تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَ رَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلاٰمَ دِيناً ¹ و اين بدان معنا است كه تنها در سايۀ ولايت مى‌توان به بقاى اسلام در سيماى واقعى‌اش اميدوار بود و بدون آن، كفار زمينۀ نفوذ در اسلام را خواهند يافت.

به هر حال، اين واقعۀ مهم تاريخى در عصر درخشان رسالت و آخرين سال حيات مقدس رسول‌اللّٰه صلى الله عليه و آله در حجةالوداع، گواه صادق ديگرى است بر اهميّت مسألۀ رهبرى و مسائل حكومت و زعامت دينى و سياسى مسلمين كه بنيانگذار اسلام حضرت محمد صلى الله عليه و آله بدان قيام و اقدام كرد و در حضور حاجيان و زائران بلاد براى تبليغ مهمترين ركن معنوى اسلام پس از توحيد و نبوت؛ يعنى امامت و ولايت، بهره گرفت. چه، در وضعيت عصر رسالت، فرصتى مناسب‌تر از اين و اجتماعى انبوه و باشكوه و مؤثرتر از آن وجود نداشت كه پيامبر اسلام تكليف امر رهبرى امت را پس از خود روشن سازد.

6 - پيام غدير خم

محور اصلى خطبه غدير، تبيين مسألۀ امامت و خلافت بعد از رحلت پيامبر خدا و در آيندۀ تاريخ بود. در بخشى از اين خطابه، با توجه