131باشد. بدانيد عروبتِ (عرب بودن) براى شما پدر نيست، بلكه زبانى است كه با آن سخن گفته مىشود. آن كس كه در عمل نارسايى دارد، حسب و نسب براى او كارى نكند»؛ «أيّها الناسُ إنّ اللّٰه - تباركَ و تعالى - قد أذهبَ عنكم نَخْوَةَ الجاهليّةِ و تفاخُرَها بآبائها. ألا إنّكم من آدم و آدم من طينٍ.
ألاٰ و إنّ خيرَ عبادِ اللّٰهِ عبدٌ اتّقاه و إن العربيّةَ، ليستْ بابِ والد و لكنّها لسانٌ ناطقٌ فَمَنْ قَصُرَ به عَمَلُهُ لم يبلُغْهُ حَسَبُهُ». 1
بارى حج تجلّيگاه حضور ناس و خط بطلانى است بر هرگونه تبعيض و طبقات اجتماعى. آنگاه كه حاجيان از لباس فرديت و تشخص بدر آيند و امتيازات را بدور افكنند و در بحر بىكران توحيد غرقه شوند و با عرفان حج فانى فى اللّٰه گردند و ديوارهاى تبعيض فرو ريزد ديگر جايى براى تقابل و تعارض باقى نمىماند و غرور و نخوتها رنگ مىبازد.
بارى مناسك حج تصويرگر يك جامعۀ بىتبعيض است با روح و آرمان اسلامى. همه به آهنگ توحيد حركت مىكنند و به انجام اعمال بهصورت طواف و سعى و افاضه و وقوف مىپردازند. سياه بر سفيد و عرب بر عجم و فقير بر غنى و اشرافى بر ديگرى، امتياز و برترى ندارد و كسى را با كسى تزاحم و اصطكاكى نيست.
ميقات، محشر خلق
مناسك حج از آغاز تا پايان، تمرين و تربيت براى تحقق چنين آرمانى است و ميقات گام نخستين آن. ميقات محل احرام است؛ يعنى در حريم دوست وارد شدن و لباس احرام جامهاى است بىرنگ و بدون نام