1742.نيت و قصد قربت:نيت تا آن درجه در قبولى عبادت مؤثر است كه اگر عملى غير عبادى و مباح با صبغه الهى و قصد قربت انجام شود،عنوان عبادت به خود مىگيرد و داراى اجر و ثواب مىشود؛مثلاً اگر غذا خوردن و يا استراحت را به اين قصد انجام دهيم كه با خوردن غذاى خوب و استراحت كافى،بتوانيم بهتر عبادت كنيم و يا بيشتر در خدمت مردم باشيم،آن غذا خوردن و استراحت،عبادت محسوب مىشود،حال آنكه اين گونه اعمال ذاتاً عبادت نيست.پس،با اين وضع مىتوان گفت كه نيّت،روح عمل و حقيقت آن است؛به تعبير ديگر،آنچه در اسلام اهميت دارد،جنبه باطنى و حقيقى عمل است كه ارزش و قبولى اعمال به آن بستگى دارد.از رسول اكرم صلى الله عليه و آله چنين نقل شده است كه:
«نيّة المؤمن خيرٌ من عَمَله و نيّة الكافر شرّ من عمله و كلّ عامل يعمل على نيته.»
نيت مؤمن از عمل او بهتر و نيت كافر از عمل او بدتر است و هر كس طبق نيّتش كار مىكند.
3.اخلاص:قرآن كريم در اين باره مىفرمايد:
«وَ مٰا أُمِرُوا إِلاّٰ لِيَعْبُدُوا اللّٰهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ»
1
مأموريت نيافتند،جز اينكه خدا را از روى اخلاص بپرستند.
اخلاص در عمل و خالصانهبودن عمل،جان و روح عمل است.پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد:
«إنّما الأعمال بالنيات.»
همانا كارها به نيتها [وابسته] است.
و در جاى ديگر مىفرمايد:
«لا عمل إلاّ بنية.»
هيچ عملى بدون نيت پذيرفته نيست.