150ورود پيامبر(ص) به يثرب، هجرت اميرالمؤمنين(ع) به يثرب، پىريزى بزرگترين تمدن بشر در يثرب، ساختن مسجد به عنوان مركزى براى كارهاى عبادى، سياسى، نظامى و رسيدگى به امور مسلمانان، ماجراى «سد ابواب»، پيمان برادرى ميان مهاجرين و انصار، يهوديان و تشكيلات آنان در يثرب، پيمان نامه عمومى مدينه، مفهوم غزوه و سريه، غزوه ذات العشيره، سريه عبدالله بن جحش و تغيير قبله از بيتالمقدس به سوى مسجد الحرام.
ى
ثرب سراى هجرت
يثرب در هفتاد و پنج فرسنگى شمال مكه قرار دارد و آن روز متشكل از دهكدههايى بود كه دو طايفه اوس و خزرج و طوايفى از يهود در آن زندگى مىكردند. مَقْدِسى در البَدْءُ و التاريخ 177/4 گويد: يثرب به هنگام هجرت هنوز شهر نشده بود. با ورود پيامبر و مهاجران مركز حكومت اسلامى شد و چهره شهر به خود گرفت.
بدين جهت بود كه به «مدينة النبى» تغيير نام پيدا كرد و بعدها به جهت اختصار به آن «مدينه» گفتند. بيشتر مردم مدينه كشاورز بودند و اندكى دام داشتند. با اينكه در مقايسه با اهل مكه مردمانى نسبتا فرهنگى به شمار مىآمدند، با اين حال بين دو گروه اوس و خزرج كه با هم عموزاده بودند پيوسته جنگ و خونريزى بود. با آمدن رسول خدا يثربِ قهر و جنگ به مدينه مهر و آشتى مبدل شد و حضرتش رحمت و محبت را براى آنان و كل جامعه بشرى به ارمغان آورد. مدينه پايتخت مقدسترين، دادگسترترين، زيباترين و آزادترين حكومت تاريخ بشر