95دست مى‌زنند. امام على(ع) ميفرمايد: «

اعقَلُ النّاسِ انظَرُهُم فِي العَواقِبِ » ¹؛ «داناترين مردم كسى است كه بيش از همه به فرجام كار بنگرد».

حضرت آدم در سفارش به وصى خود، حضرت شيث چنين فرمود:

اذا عَزَمتُم عَلى امْرٍ فَانظُرُوا إلى عَواقِبِهِ فَإِنّي لَو نَظَرتُ في عاقِبَةِ امري لَم يُصِبني ما اصابَني. ²

هرگاه تصميم به انجام كارى گرفتيد، پايان آن را بنگريد؛ زيرا اگر من به سر انجام كارم [خوردن از درخت ممنوعه] انديشيده بودم، به سرم نميآمد، آنچه آمد.

امير خردمندان على(ع) نيز گفتار ارزشمندى در اين‌باره دارد:

إِنّماَ العَقلُ التَّجَنُّبُ مِنَ الاِثمِ وَ النَّظَرُ فِي العَواقِبِ وَ الأَخذُ بِالحَزمِ. ³

خردمندى، همان دورى از گناه، نگريستن در فرجام كارها و سنجيده راه رفتن است.

بنابراين، بسيارى از لغزشها، پى‌آمد شتابزدگى، مهار نكردن احساسات و نينديشيدن درباره سرانجام كارهاست. پس با كمى تأمل و انديشه درباره آثار و فرجام كار، راه درست را مى‌توان برگزيد؛