91آغاز كار، مشهور و زبانزد نبوده است. از اين رو شيعيان در گذشته، اين مجموعه را تنها با نام «حائر امام حسين(ع)»، يا «حائر حسينى (ع)»، معرفى مىكردهاند؛ چنانكه گفتار اهل لغت و تاريخنويسان، حاكى از آن است؛ مثلاً صاحب معجم البلدان نوشته: «و حائر، قبر امام حسين بن على(ع) است» و در لسان العرب آمده: «و حائر، كربلاست»، يا صاحب صحاح اللغۀ آورده است: «و از مادّه حار يحير، حَيْر در سرزمين كربلاست» و گفتارهاى فراوان ديگر كه در اين زمينه، مطرح شده است.
آرى امروز بر خلاف آنچه، دوران خفقان بنىاميّه اقتضا مىكرد، در مقام بيان شكوه و عظمت قبر امام حسين(ع)، اوصاف و ويژگىهاى چشمگيرى كه به كار گرفته مىشود، بسيار است؛ لذا مرقد مطهر امام حسين(ع) و نيز مراقد مطهر ديگر امامان معصوم از بنىهاشم، در شهرهاى نجف، كاظمين و سامرّا، در زبان مردم و مكاتبات رسمى، با عنوان «اعتاب مقدسه» يا «عتبات عاليات»، مطرح مىشود. اين تعابير، اعلان و ابراز جايگاه والا و تكريم و احترام و عشق و علاقۀ شديدى است كه پيشوايان راه هدايت و حقيقت، به مرور زمان در دل تمام مسلمانان، پيدا كردهاند.
نام حائر، چند قرن متمادى، نشانۀ قبر مطهر سرور شهيدان بوده و در كتابهاى لغت، تاريخ و حديث هر قرن نيز آمده است؛ ولى اندكاندك رو به فراموشى نهاده تا اينكه در حال حاضر، نه تنها در كتابها ذكر چندانى از آن، به چشم نمىخورد، بلكه در زبان مردم نيز از رواج و رونق افتاده است. امّا سؤال اين است كه چرا واژه حائر، از رونق افتاده و چه زمانى، به طور كلّى فراموش شده است؟
شايد آخرين مرحله از كاربرد واژه حائر، نقل آن در مجمع البحرين طريحى و در قرن يازدهم هجرى باشد.