84و در تاريخ، جنگ معروفى كه ميان مصعب بن زبير و لشكريان عبدالملك مروانى رخ داد و مصعب در آن كشته شد در ساحل همين دجيل بوده است.
وابوالعباس احمد بن مزج، فرزند راشد بن محمد مدنى دجيلى ورّاق هم به همين رودخانه يا ولايت دجيل منسوب است. 1چنان كه استاد عبدالصاحب عمران الدجيلى، محقق و شاعر معاصر و نويسندۀ نامآور نيز چنين است، هم او كه موسوعة شعراء العراق را نوشته و ديوان شاعر شهير شيعى، دعبل خزاعى را تحقيق و تصحيح كرده است و نمونه شعرى را از او كه در تقريظ كتاب بزرگ الغدير و تجليل از علاّمه امينى (ره) نوشته در آخر جلد 7 آن كتاب مىتوان ديد.
علاّمه اردوبادى (1312 تبريز 1380ق)، نويسندۀ نامور و اديب بزرگ شيعه در قرن گذشته، كه استحكام قلم و بيانش حتّى نويسندگان چيرهدست عرب زبان را نيز به حيرت وامىداشت، اسم كتابش «حياة سبع الدجيل» را كه در زندگانى سيد محمد فرزند بزرگ امام هادى(ع) نوشته، از همين دجيل اقتباس كرده است. كتابى كه براستى در اين خصوص بهترين كتاب شمرده مىشود و ما در فصلهاى آتى از اين كتاب وزين استفاده خواهيم برد، فصلى كه از «بلد