64آنگاه فرمود: از جدّم رسول خدا(ص) شنيدم كه مى‌فرمود:

«مَنْ وَجَدَ لُقْمَةً فَمَسَحَها اوْ غَسَلَها ثُمَّ اكَلَها اعْتَقَهُ اللهُ تَعالى مِنَ النّارِ، فَلا اكُونُ انْ اسْتَعْبِدَ رَجُلاً اعْتَقَهُ اللهُ عَزَّوَجَلَّ مِنَ النّارِ ¹؛ كسى كه لقمه‌اى را افتاده ببيند و آن را پاك كرده يا بشويد و بخورد، خداى تعالى او را از آتش دوزخ آزاد كند و من چنان نيستم كه مردى را كه خداى عزوجل از آتش دوزخ آزاد كرده به بردگى خود گيرم».

در موردى ديگر زمخشرى در كتاب ربيع الابرار از انس بن مالك روايت كرده كه گويد: من در خدمت حسن بن على(ع) بودم كه كنيزكى بيامد و شاخۀ گلى را به آن حضرت هديه كرد. حسن بن على بدو گفت:

«اَنْتَ حُرَّةٌ لِوَجْهِ اللهِ؛ تو در راه خدا آزادى».

من كه آن ماجرا را ديدم به آن حضرت عرض كردم: كنيزكى شاخۀ گل بى‌ارزشى به شما هديه كرد و شما او را آزاد كردى؟ در پاسخ فرمود:

«هكَذا ادَّبَنَا اللهُ تَعالى اذا حُيّيتُم بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِاَحْسَن مِنْها و كانَ احْسَنُ مِنْها اعْتاقُها ²؛ اين گونه خداى تعالى ما را ادب كرده كه فرمود: وقتى تحيه‌اى به شما دادند، تحيتى بهتر دهيد و بهتر از آن آزادى اوست».