113
«مَا مِنْ مَلِكٍ وَ لا سُوقَة يَصِلُ إِلَي الْحَجِّ إِلاّ بِمَشَقَّة فِي تَغْيِيرِ مَطْعَمٍ أَوْ مَشْرَبٍ أَوْ رِيحٍ أَوْ شَمْسٍ لا يَسْتَطِيعُ رَدَّهَا وَ ذَلِكَ قَوْلُهُ عَزَّ وَجَلَّ
وَ تَحْمِلُ أَثْقالَكُمْ إِلي بَلَدٍ لَمْ تَكُونُوا بالِغِيهِ إِلاّ بِشِقِّ الاَْنْفُسِ إِنَّ رَبَّكُمْ لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ
». 1
«هيچ پادشاه و نه هيچ رعيتى به حج نمىرسد مگر اينكه نوعى مشقت و ناگوارى در غذا، آشاميدنىها، باد توفان، خورشيد و گرماى هوا او را تحت تأثير قرار مىدهد و اين است معنى فرموده خداوند بلند مرتبه كه «اين چهار پايان هستندكه بارهاى شما را به شهر حمل مىكنند و اگر آنها نبودند شما با مشقت و جان كندن آن را مىبرديد، همانا پروردگار شما مهربان و رحيم است.»
در روايت ديگرى امام صادق(ع) فرمود:
«وَ مَا أَحَدٌ يَبْلُغُهُ حَتَّي تَنَالَهُ الْمَشَقَّةُ». 2
«هيچ كس به حج دست نمىيابد مگر اينكه سختى به او مىرسد.»
تحمل سختى و رنج، خود بخشى از فلسفه حج است كه در آن، انسان ساخته شده و به ضعف خويش در برابر خداوند بيشتر پى مىبرد.
علىبن موسى الرضا(ع) فرمود:
«وَ عِلَّةُ اْلحَجِّ... وَ ما فِيهِ مِن اسْتِخْراجِ اْلأَمْوالِ وَ تَعْبِ اْلأَبْدانِ وَ حَظْرِها عَنِ الشَّهَواتِ وَ اللَّذّاتِ...» 3
«پرداخت اموال، سختى بدنها، دورماندن از شهوات و لذات و... بخشى از فلسفه وجوب حج است.»