74كند، خداوند وى را از دهشت و اضطراب روز قيامت در امان دارد».
آرى، همسفران در هر پايه و جايگاهى كه باشند، بدور از امتيازات و عناوين ويژۀ خود، بايد احترام يكديگر را نگهدارند و در نشستن و برخاستن و سوار و پياده شدن بر هواپيما و اتومبيل و غذا خوردن و انتخاب مكان استراحت و... ديگران را بر خود مقدم دارند، بويژه سالخوردگان و بيماران و بانوان را يارى دهند كه در فشار جمعيت در رنج نباشند.
در سفارشات امام صادق عليه السلام به زائران خانۀ خدا آمده است:
«ولا توطؤوا ضعيفا» 1؛ «مراقب باشيد افراد ناتوان را پايمال نكنيد. به آنان تنه نزنيد».
آزار نرساندن به ديگران
زائران بايد در حال طواف يا هنگام نماز طواف يا در بوسيدن حجرالأسود و رمى جمره و موارد ديگرى كه ازدحام وجود دارد، مراقب باشند به افراد سالخورده، بيمار، ضعيف و كسانى كه در طواف هستند يا به نماز ايستادهاند؛ اعم از آشنا يا بيگانه، آزار نرسانند، بلكه با آرامش و وقار اعمال را انجام دهند. از هول و هراس و شتابزدگى و بىتوجهى ديگران، جداً بپرهيزند كه اين از آداب حسن سلوك در اين سفر معنوى است. در اين باره توصيههاى جدّى در كلام معصومين عليهم السلام وجود دارد. از جمله امام صادق عليه السلام ضمن بيان اعمال عرفات مىفرمايد: