101
مزاح و تبسم
شوخى كردن و خنديدن اگر در حد اعتدال باشد و همراه با معصيت و غيبت و استهزا و اسائه ادب نباشد، پسنديده است؛ زيرا خستگى و ملالت را از جسم و روح برطرف مىكند و دلها را شادمانى مىبخشد. امام باقر عليه السلام فرمود:
«تبسم كردن مؤمن در چهرۀ برادر دينىِ خود، حسنه است و زدودن خاشاك از او حسنه است و خداوند به چيزى مانند شاد كردن مؤمن بندگى نشده است»؛
(تبسم المؤمن في وجه أخيه حسنة و صرفه القذى عنه حسنة وَ مٰا عُبداللّٰه بِشَىْءٍ بِمِثْل ادخال السرور على المؤمن) 1
«از سخن امام صادق عليه السلام است: «كه خداوند مزاح كردن در جمع را در صورتى كه سخن زشت گفته نشود، دوست دارد»؛
(انّ اللّٰهَ يُحِبّ المداعبة فى الجماعة بلا رفث) 2
«در هر حال، افراط در شوخى يا خنده ناپسند است و بسا موجب عواقب نامطلوبى خواهد بود. اين مطلب نيز در روايات مورد توجه قرار گرفته است.
امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
«كَثْرة الضِّحْك تُذْهِب بِمٰاءِ الْوَجْه» 3
و
«كَثْرةُ الْمِزٰاح تُذْهِبُ بِمٰاءِ الوجه» 4