96
السَّبِيلِ إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللّٰهِ وَ مٰا أَنْزَلْنٰا عَلىٰ عَبْدِنٰا...) (انفال :41)
و بدانيد كه هر فايدهاى به دست مىآوريد، خمس آن براى خدا و پيامبر و براى خويشاوندان او و يتيمان و بينوايان و در راهماندگان از بستگان او است. پس آن را به اهلش بپردازيد، اگر به خدا و آنچه بر بنده خود فرستاديم، ايمان داريد.
الف) واژۀ غنيمت به هر نوع فايدهاى كه به دست آيد اطلاق مىشود و يكى از مصاديق آن، غنيمت جنگى است. بنابراين، ظهور آيه، در مطلق غنيمت است اعم از غنائم جنگى و ساير درآمدها و عدول از ظاهر، دليل مىخواهد كه در اينجا وجد ندارد.
ب) سياق و نزول آيه در مورد غنايم جنگى است. بنابراين، بين ظهور و سياق، تعارض وجود دارد. و همه مفسرين، در تعارض بين ظاهر و سياق، ظاهر را مقدم مىدارند. بنابراين، در اينجا نيز، ظاهر مقدم است كه دلالت آيه بر تمامى درآمد و فايدهها مىباشد.
ج) اگر بنا بود كه آيه، منحصر به غنايم جنگى باشد، بايد خداوند اينگونه مىفرمود: « و اعلموا أن ما غنمتم فى الحرب ... ». به طور قطع غنيمت، منحصر به آنچه در جنگ به