69بودند تا به موقع شكستهاى خود را جبران كنند. در چنين شرايطى جنگ داخلى، فتنهاى بود كه نتيجهاى جز نابودى كامل اسلام نداشت. به همين دليل، ابوسفيان، از سر فتنهانگيزى نزد اميرمؤمنان(ع) آمد كه البته عباس را نيز همراه خود كرده بود و گفت: «با بودن شما، نوبت به بنىعدى و بنىطى نمىرسد كه حاكم باشند». حضرت فرمود:
أَيُّهَا النَّاسُ شُقُّوا أَمْوَاجَ الْفِتَنِ بِسُفُنِ النَّجَاة... 1
اى مردم! امواج بزرگ فتنه را، با كشتىهاى نجات، درهم شكنيد. از راه اختلاف و پراكندگى برگرديد و تاج تفاخر و برترىجويى را از سر برداريد. [دو كس راه صحيح رفتند] آن كس كه با داشتن ياور و نيروى كافى بپا خواست و پيروز شد. ديگرى كسىكه با نداشتن نيروى كافى، كنارهگيرى كرد و مردم را راحت ساخت...
3. پيامبر(ص) نيز تا زمانى كه نيروى كافى نداشت، تمامى آزار و اذيتها، محاصرهها و تهمتها را تحمل كرد، اما هرگز با قريش نجنگيد. تا جايى كه حتى در حديبيّه، با آنها پيمان صلح نيز، امضا كرد.
4. ظلم و ستمهاى فراوانى در حق اميرمؤمنان(ع) روا