82
2. از هجرت حضرت ابراهيم عليه السلام تا ظهور اسلام
يكى از سر فصلهاى مهم تاريخ عربستان، هجرت حضرت ابراهيم عليه السلام به اين كشور و باقى نهادن همسر و فرزندش حضرت اسماعيل عليه السلام در اين سرزمين است كه نقش و تأثير زيادى در تحوّلات بعد بر جاى گذاشت؛ مكّه همچون مناطق ديگر عربستان، خشك و تفتيده بود. به فرمان خداوند، حضرت ابراهيم عليه السلام ، هاجر و اسماعيل را به بيابان بى آب و علف مكه آورد و خود به ديار قدس بازگشت، با دعا و اشك مادر، در زير پاى كودكِ تشنۀ ابراهيم، چشمۀ زمزم جوشيدن گرفت. قبيلۀ جرهم كه در آن نزديكىها مىزيست، از رفت و آمد مرغان هوايى به پيدايش آب در آن حوالى پى برده، بدان منطقه كوچ كردند. 1با اين دگرگونى، وادى بدون آب و كشت مكه به تدريج آباد گرديد و به صورت شهر درآمد. كمكم شهر مكه به سبب نزديكى به درياى سرخ و واقع شدن بر سر راه ارتباطى با يمن، همچنين به علت داشتن ارتباط بازرگانى با شام و فلسطين، اهميت زيادى يافت.
به فرمان الهى، حضرت ابراهيم و اسماعيل بنيانهاى كعبه را در آن سرزمين برافراشتند و با سر دادن نداى توحيد، مردمان را به انجام مناسك حج توحيدى فرا خواندند. 2از آن زمان ساليان بسيار گذشت؛ حضرت موسى و عيسى عليهما السلام در منطقۀ فلسطين و قدس شريف برانگيخته شدند ولى در سرزمين تفتيدۀ عربستان، پيامبرى مبعوث نگشت؛ در نتيجه به مرور زمان، خرافات و بتپرستى در