80شناساندن سرزمين حجاز، تلاشهاى زيادى صورت گرفته و تأليفات گوناگونى در قالب سيره و انساب و تراجم و سفرنامه و... پديد آمده است. كتاب حاضر، اثرى محققانه و كم نظير است. مؤلف، در تأليف آن، رنج فراوان برده و كوشيده، از منابع كهن تاريخى بهره برد، لذا اكثر منابع او مربوط به پيش از قرن چهارم است.
اين كتاب، در شانزده فصل، به موضوعاتى مانند: حدود حجاز و راههاى آن و آداب و رسوم مردم حجاز و نظام ادارى آن سرزمين و...
پرداخته است.
139 - زمزم
محمدتقى رهبر، قم، نشر مشعر، 1382، 179 صفحه، پالتويى.
در گسترۀ زمان چه تحولاتى بر زمزم گذشته است، آيا آنچه امروزه به نام آب زمزم در مكّه عرضه مىشود برآمده از همان چشمۀ اسماعيل است يا منابع ديگرى آن را تقويت مىكند؟
نگارندۀ كتاب با مراجعه به روايات و متون تاريخى به نكتههاى جالب و شنيدنى و پاسخهاى دلپذير همراه نكتههايى عرفانى دربارۀ زمزم دستيافته كه پيشتر در فصلنامۀ «ميقات حج» عرضه شده است.
140 - ساختمان حرم نبوى، مدينۀ منوره
سلمىٰ سمر دملوجى، مترجم: محمد رضا مرواريد و بنياد پژوهشهاى اسلامى، قم، نشر مشعر، 1377، 63صفحه، رقعى.
بخش اول اين كتاب به صورتى گزيده، تحوّلات تاريخى