225محراب مريم مىناميدند، ولى در اين عصر آن اسامى تغيير كرده و لِكُلّ دَوْرٍ طَورٌ.
قباب صحن منخفض
قبّۀ سليمان قبّۀ محكمةالبنايى است و صخرۀ ثانيه در ميان آن است و آن سنگى است كه حضرت سليمان عليه السلام بعد از اتمام بناى مسجداقصى بر روى آن ايستاده، دعا كردند و اكنون آن سنگ را بر ديوار شرقى آن قبّه نصب كردهاند. سنگ صاف مسطّحى است و اين قبّه در طرف سور شرقى در نزديكى باب دويداريّه است و از بناهاى بنىاميّه است. قبۀ موسى، قبهاى است كه در قديم به قبّةالشجره معروف بوده است و ملك صالح نجمالدين ايّوب بن ملكالكالم در سنۀ 649 اين قبّه را بنا كرده است. اين كه قبّه موسى گويند مقصود حضرت موسى نيست ولى تصحيح نصب آن را نكردهاند. قبّۀ طوما، قبّهاى است كه در سمت جنوب شرقى صحن است و در وجه تسميۀ او چنين گويند كه، بعضى از ملوك از جبل زيتون طومارى انداخته بودهاند، به آن موضع افتاده است، لهذا در آنجا قبّه بنا كردند.
رواقهاى صحن
در صحن مبارك، در سه طرف آن كه شرقى و غربى و شمالى باشد، رواقها ساختهاند.
آنچه در سمت شرقى بوده است، منهدم شده آثارى از آن باقى نمانده است و آنكه در سمت غربى است رواقهاى محكمةالبناء است و طول آنها از جنوب به شمال است.
اولش از بابالمغاربه و آخرش بابالمناظر است و در سلطنت ملك ناصر محمد بن قلاوون تجديد عمارت شده است و آنكه در سمت شمال است، طول آن از مشرق به مغرب است و حدّ آنها از بابالاسباط است تا مدرسۀ جادليّه كه آن را در اين عصر دارالنّيابه گويند. و در سلطنت اشرف شعبان بن حسين در سنۀ 769 بنا شده است.
مهد عيسى
در طرف زاويه شمالى سور صحن، زمينى است آن را خدّام، سوقالمعرفه گويند، مهد عيسى در تحت آن زمين است. بعد از چند پله وارد فضاى مربعى مىشوند. در سمت شرقى آن سنگى است حفره دارد و بر روى آن قبّۀ كوچكى ساختهاند. گويند همان سنگ مهد عيسى بوده است. در طفوليّت در آن مهد سخن گفتهاند و آن قبّه دو ستون دارد، جاى