156طور بود قرار حركت را به روز جمعه دادند. از اين فقره اطمينانى حاصل نموده پنج ساعت به غروب مانده سوار شده به مسجد قُبا رفتيم.

مسجد قُبا

بدان كه مسجد قُبا در جنوب مدينه واقع است و از شهر تا آنجا دو ميل راه است. از باب‌القُبا كه بيرون مى‌روند، بايد از وادى رانوناء ¹ كه در پايين شهر و در جنوب مدينه است گذشت و به واى بطحان داخل شد و اين دو وادى متصل به وادى عقيق مى‌شوند، از آن پس باغات و نخلستان است كه اعراب در وقت رسيدن ثمر نخيلات به ميان باغات نيايند دزدى كنند. در سمت يمين نخلستان مزار بنات‌النجار است. گويند وقتى كه حضرت رسول صلى الله عليه و آله به قُبا تشريف آوردند، اين دخترها تهنيت ورود و تحيت و دورد گفتند. بالجمله مسجد قُبا مسجدى است كه حضرت پيغمبر صلى الله عليه و آله ، وقتى كه به آن حدود تشريف آوردند، در آن مكان بنا كردند و در قرآن مجيد آيۀ مباركه « لَمَسْجِدٌ أُسِّسَ عَلَى التَّقْوىٰ » ² اشاره به اين مسجد است و اين آيۀ شريفه نيز در آن مسجد نازل شده است. و اين مسجد را صحنى است و در وسط، چهار طاقى بنا كرده‌اند كه جاى اناخۀ شتر آن حضرت بوده و در برابر آن چاهى است كه منوسب به ابوايوب انصارى است و در جنوب چهار طاقى، محرابى است كه آيۀ مزبورۀ فوق در آنجا نازل شده و اصل مسجد در سمت يمين صحن است و سه ستون در عرض آن واقع است و محرابى در سمت جنوبى آن است و محراب ديگر نيز در آخر ديوار جنوبى است كه آن را طاقةالكشف مى‌ناميدند و به همين عبارت نيز در بالاى آن نوشته‌اند و گويند از آنجا كعبه منكشف و نمودار شده، به آن نماز خوانده‌اند و اين حديث را نيز در آن مسجد نوشته‌اند: مَنْ تَطَهَّرَ فى بَيْته ثُمَّ أتىٰ مَسْجد قُبا فَصَلّى ليه صَلاةً كانَ لَهُ أجْر كَأجرِ عُمرة. ³ بالجمله چون به مسجد قبا رسيديم احتراماً پا