294
برخى از خلفا و پادشاهانى كه حج گزاردهاند
در اينجا نام تعدادى از خلفا و پادشاهان را مىآوريم كه پس از قرار گرفتن بر كرسى خلافت يا سلطنت، حج گزاردهاند و حجهاى پيش از خلافت و سلطنتشان را متعرض نشدهايم.
اين مطالب به نقل از تاريخ شيخ عبداللّٰه غازى معروف به «افادة الأنام بذكر بلد اللّٰه الحرام» است كه اين كتاب به خط مؤلف بوده و تا كنون به چاپ نرسيده است و ما اينك به صورتى فشرده مطالبى را از آن مىآوريم:
1) ابوبكر در سال 12 هجرى حج گزارد.
2) عمر بن خطاب به استثناى سال اوّل خلافتش، 1 همه ساله حج گزارد. در سال اول، عبدالرحمنبن عوف به همراه مردم حج بجا آورد.
3) عثمان بن عفان در سال 25 هجرى با مردم حج گزارد. طبرى مىگويد: نامبرده همچنان حج مىگزارد تا اينكه در سال 34 هجرى در خانهاش زندانى شد و در آن سال عبداللّٰهبن عباس با مردم حج گزارد.
اما حضرت على بن ابىطالب عليه السلام پس از به خلافت رسيدن، به علت درگير شدن در جنگهاى مختلف، موفق به انجام حج با مردم نگرديد.
4) معاوية بن ابىسفيان در سال 44 و 50 هجرى با مردم حج گزارد.
5) عبداللّٰه بن زبير نيز با مردم حج بهجا آورد. طبرى مىگويد: هنگامىكه بيعت براى او گرفته شد نامبرده هشت حج متوالى انجام داد.
6) عبدالملك بن مروان در سال 95 هجرى پس از كشته شدن ابن زبير حج گزارد.
7) وليد بن عبدالملك در سال 95 هجرى و به گفتۀ طبرى در سال 91 هجرى حج انجام داد.