207و نيز گفته شده است به پنج اواق و به گفتهاى با غلام سياهى خريد و آزاد كرد. بلال در بدر و احُد حضور داشته و در ساير مشاهد همواره در كنار رسولخدا صلى الله عليه و آله بوده است. او اوّلين شخصى است كه براى رسول خدا صلى الله عليه و آله اذان گفت و همواره مؤذن پيامبر صلى الله عليه و آله در سفر و حضَر بود. بلال عهدهدار بيت المال رسولخدا صلى الله عليه و آله نيز بوده است.
كتاب ياد شده آنگاه پس از سطرى چنين آورده است:
محمد بن اسحاق گويد: امية بن خلف، بلال را پس از ظهر، هنگامىكه سنگهاى مكه داغ و سوزان مىشد، از خانه خارج مىكرد سپس دستور مىداد سنگ بزرگى را بر روى سينهاش قرار دهند. آنگاه به او مىگفت: اين چنين تا به هنگام مرگ خواهى ماند، مگر آنكه به محمد كافر گردى و لات و عزّى را عبادت كنى. بلال در حالىكه در آن وضعيت قرار داشت همواره فرياد بر مىآورد: احَدٌ، احَدٌ.
همچنين در كتاب «التراتيب الاداريه» (جلد اوّل صفحۀ 74) از تعداد مؤذنان رسولخدا صلى الله عليه و آله نوشته و اين چنين آورده است:
در صحيح مسلم آمده كه رسولخدا صلى الله عليه و آله داراى دو مؤذن بوده است: «بلال» و «ابن امّ مكتوم».
عياض در اين باره گفته است كه اين دو در يك زمان با هم بودهاند؛ زيرا حضرت غير از آن دو نيز مؤذنانى داشتهاند؛ از جمله:
«ابو مخدوره» در مكه بوده كه حقوقى را نيز بر او قرار داده بودند.
و نيز «سعد القرظ» بوده كه سه بار در قبا براى حضرت اذان گفته است. ليكن بلال و ابن ام مكتوم همواره در مدينه براى حضرت اذان مىگفتهاند.
گفته مىشود هنگامىكه پيامبر صلى الله عليه و آله رحلت كردند. بلال اذان گفتن خود را ترك نمود و به شام عزيمت كرد و هيچگاه پس از پيامبر صلى الله عليه و آله براى كسى اذان نگفت و نيز روايت شده است كه بلال هر سال براى زيارت آرامگاه پيامبر صلى الله عليه و آله به مدينه مىآمد. اين پس از آن بوده كه بلال در خواب رسولخدا صلى الله عليه و آله را ديد و حضرت به او فرمود: «بلال! بر ما جفا مىكنى، چرا به زيارت ما نمىآيى؟!» هنگامىكه بلال به شام رفت سعد القرظ كه در قبا اذان مىگفت، به مدينه آمد و پس از آن در مسجد پيامبر نداى اذان سر مىداد.