2016- «مناره باب الزيادة»، كه آن را «معتضد عباسى» ساخت. وى به هنگام توسعۀ مسجدالحرام و اضافه نمودن «دارالنَدْوه» بدان، دستور داد ستونها و طاقها و شبستانهايى به همراه سقف، در آن ساخته شود كه اين سقفها به وسيلۀ چوب ساجِ زينت شده، بنا گرديد. معتضد سپس دستور داد در اين قسمتِ توسعه داده شده، منارهاى ساخته شود.
اين ساختمان حدود سال 284 هجرى انجام گرفت. اين مناره پس از دورانى سقوط نمود و مجدداً در سال 838 هجرى از سوى «ملك الاشرف برسباى» پادشاه مصر ساخته شد.
تاريخ اين بنا، بر روى سنگ نبشتهاى در كنار مناره ياد شده حك گرديده، كه در اين لوح، نام «امير سودون محمدى» به عنوان نمايندۀ پادشاه ياد شده آمده است. پس از گذشت سالها، بعضى از قسمتهاى اطراف مناره فرو ريخت و مجدداً در سال 1113 هجرى از نو تجديد و مرمّت گرديد كه اين مرمت سوّمين بناى آن به شمار مىآيد و تا كنون نيز پابرجا باقى مانده است. هم اكنون اين مناره به «منارۀ باب سويقه» معروف است.
7- منارۀ «سلطان سليمان بن سليم خان»، و آن به وسيلۀ سلطان ياد شده بنا شد و به همين مناسبت بدو منسوب گرديد. اين مناره در بين مدارس چهارگانۀ او قرار گرفته كه از جانب شمال، در مقابل ورودى درِ محكمة الكبرى است كه به مسجد راه مىيابد و در نزديكى «باب الزياده» قرار گرفته است.
ساختمان منارۀ ياد شده به وسيلۀ قاسم، پيشكار و امين ساختمانهاى سلطانى، در سال 973 هجرى بنا گرديد.
در بعضى از تواريخ آمده است كه در مسجدالحرام، بر خلاف آنچه كه پيشتر ذكر كرديم، منارههاى ديگرى نيز وجود داشته است. از آن جمله:
1- (به گفته فاسى در تاريخ خود:) منارهاى بر باب ابراهيم بود كه آن همانند صومعهاى خودنمايى مىكرد. و آن به دست بعضى از امراى مكّه منهدم گرديد.
2- منارهاى بر بالاى باب صفا قرار داشته كه كوچكترين از منارهها به شمار مىآمده است. اين مناره به عنوان عَلَم و راهنمايى بر باب صفا بود كه به علّت باريك بودنش كسى بر بالاى آن نمىرفت. اين مطلب بر اساس گفتۀ «ابن جبير» است.
3- (همچنين فاسى گفته است:) منارهاى بر ميل، بين صفا و مروه، در مسعىٰ، در