166چوب اراك ساخت كه در آن گوسپندان اسماعيل پناه مى‌گرفتند. پيش از اين اشاره كرديم كه قريش به هنگام بناى خود از كعبه، چند ذراعى را از كعبه كاستند و به حجر افزودند و گفتيم كه اين بر اثر كمبود هزينۀ مالى حلال آنان جهت ساختمان كعبه بود. سپس «زبير» به هنگام ساختمان خويش از كعبه آن مقدار افزوده شده بر حجر را مجدداً به كعبه اضافه نمود. ليكن «حَجاج» در ساختمان خود از كعبه، آن را به صورتى كه قريش قرار داده بود باز گردانيد. كه تا كنون نيز بدين منوال باقى مانده است. بنابراين قسمتى از حجر جزو خانۀ كعبه است و قسمت ديگر آن از حجر اسماعيل. گواه ما براين گفته روايتى است كه از عايشه در صحيحين آمده است كه گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند: اى عايشه اگر نه اين است كه قوم تو به تازگى كافر بوده‌اند، كعبه را خراب كرده و درِ آن را بر روى زمين قرار مى‌دادم و نيز درى در شرق و در ديگرى در غرب بدان مى‌افزودم و شش ذراع از حجر را بدان اضافه مى‌كردم؛ زيرا قريش به هنگام ساختمان كعبه، اين مقدار را از آن كاستند.

و در روايت ديگرى آمده است: «اگر قوم تو پس از من تصميم به ساختمان كعبه گرفتند، بيا تا آن مقدارى كه از كعبه كاستند به تو نشان دهم» پس نزديك به هفت ذراع را بدونشان داد. ¹مسلم از عطاء روايت كرده است كه‌گفت: رسول‌خدا صلى الله عليه و آله فرمودند: «اگر نه اين بود كه مردم به تازگى كافر بوده‌اند و اگر هزينۀ ساخت كعبه را داشتم، از حجر به مقدار پنج ذراع به كعبه مى‌افزودم.» عطاء مى‌گويد كه «ابن زبير» به اندازۀ پنج ذراع از حجر به كعبه افزود.

اندازه ناودان كنونى كعبه و نوشته‌هاى روى آن

در روز پنجشنبه نهم شعبان سال 1377 هجرى قمرى هيأتى جهت اصلاح و ترميم ناودان كعبۀ مشرفه، كه به وسيلۀ عبدالمجيد خان بن السلطان محمود خان يكى از خلفاى عثمانى در سال 1273 هجرى قمرى ساخته شده بود، تعيين گرديد و آنها در همين سال