75
بلكه شكفته چمنش باغ باغ
محيى لارى
اخلاق حج
حاجى قبل از آنكه به اين سفر مهم الهى دست بزند بايد با روح اعمال و مناسك حج آشنا باشد تا با معرفت و شعور مناسك را به جا آورد و كسى كه با شناخت و آگاهى حج گزارد، هنگامى كه آثار و علائم حضور را مشاهده كرد دگرگونى غير قابل وصفى در وى پديد مىآيد و هر چه اين معرفت بيشتر باشد اين تحول عميقتر مىگردد. در فصل هفتم در بخش تلبيه و ميقات آمده است كه حالت امام سجاد و امام صادق عليهما السلام هنگام لبيك گفتن به گونهاى است كه تحيّر و شگفتى ناظران را فراهم آورده است. امام سجاد عليه السلام پس از احرام در حالى كه بر مركب سواريش نشسته بود رنگ رخسارش زرد شد و لرزه بر بدنش افتاد و نتوانست لبيك بگويد و پس از پافشارى همراهان هنگامى كه لب به لبيك گشود غش كرد و از زين به زمين افتاد و تا پايان اعمال حج، اين حالت بر او عارض مىشد.
حجگزار براى آنكه اندكى به اين معرفت برسد بايد قبل از سفر امورى را رعايت كند.
نخست به خود شناسى و معرفت نفس پردازد و از گناهان توبه نموده و ظرف دل را قابل و از بتها خالى سازد تا سعادت سكونت در كعبه دوست را بيابد.
نخست قاضى حاجات را طلب پس حج
نخست معرفت نفس جوى پس عرفات
خيام