65وى همچنين اشتياق قزل ارسلان را براى ديدن نظامى به شوق حجاج بيت اللّٰه الحرام تشبيه كرده و مىگويد:
به عزم زيارت قدم رنجه كرد
نظامى در جاى ديگر رفتن مشتاقانۀ خود را به سوى بعضى ملوك به رفتن حجاج به سوى كعبه تشبيه مىكند و مىگويد:
شدم تابوسمش همچون زمين پاى
مولوى (متوفى 672) در غزليات شمس مىگويد: در عشق حج و ديدار حضرت مصطفى صلى الله عليه و آله روزها در سختى هستم و شبها آرام ندارم.
روز از سفر به فاقه و شبها قرار نى
در عشق حج كعبه و ديدار مصطفا 3
وى همچنين مىگويد: شوق حاجى به گونهاى است كه تا كعبه پابرهنه مىرود.
آن يكى تا كعبه حافى مىرود
و آن يكى تا مسجد از خود مىشود 4
قانعى از شعراى اواخر قرن ششم شتاب خود را براى رسيدن به كعبه اين گونه بيان مىكند:
شتابان شدم سوى بيت الحرام
نزارى نيز گويد:
روندگان ره كعبه را ز غايت شوق
سموم باديه خوشتر ز سايۀ طوبى 5
اوحدى (متوفى 738) در آرزوى كعبه و زيارت مرقد رسول صلى الله عليه و آله تركيب بندى دارد كه سه بند آن بدين قرار است: