43و منشرح گرداند. و هر كه را خواهد گمراه نمايد، دل او را از پذيرفتن ايمان سخت تنگ گرداند.

هنگام نزول اين آيه از پيامبر خدا(ص) دربارۀ معناى «شرح صدر» پرسيدند، پيامبر(ص) فرمود:

نوُرٌ يَقْذِفُهُ اللهُ فِى قَلْبِ الْمُؤمِنِ، فَيَنْشَرِحُ لَه صَدْرُه و يَنْفَسِحُ قَالُوا فَهَلْ لِذلكَ مِنْ أمارَةٍ يعُرفُ بِها؟ قال: نَعَمْ الإنابَةُ الَى دارِالْخُلودِ وَ التَّجافى عَنْ دارِ الْغُرورِ وَالإسْتِعدادُ لِلْمَوتِ قَبْلَ نزُولِ الْمَوتِ. ¹

نورى است كه خداوند در قلب مؤمن روشن مى‌كند، كه باعث گشادگى صدر و وسعت آن مى‌شود. گفتند: آيا براى آن نشانه‌اى وجود دارد؟ فرمود: البته، ميل به دار آخرت و دورى از دار غرور و آماده شدن براى مرگ، قبل از اينكه فرا رسد.

ب) بيدارى مدام

دل سالم و عاشقِ محبوب همواره بيدار است و حتى شب را تا صبح با خدا بيتوته مى‌كند. چنان‌كه در قرآن كريم آمده است: وَ الَّذِينَ يَبِيتُونَ لِرَبِّهِمْ سُجَّداً وَ قِيٰاماً ؛ «كسانى كه در حال سجده و قيام شب را با بيدارى به صبح مى‌رسانند.» (فرقان: 64)

اى بسا بيدار چشم و خفته دل
خود چه بيند ديدِ اهلِ آب و گل

آنكه دل بيدار دارد چشم سر
گر بخسبد، برگشايد صد بصر