176گرفته است، نه به معناى غايت اطاعت كه سجده باشد. آيه نيز، ظهور در همين معنا دارد كه اى بنى آدم! از شما پيمان گرفتهايم كه در برابر شيطان تسليم نباشيد، بلكه از من اطاعت كنيد و تسليم من باشيد.
روشن است كه مراد از آيه، اين نيست كه خداوند از بنى آدم تعهد گرفته است در برابر شيطان نهايت تسليم را نداشته باشيد، اما تسليم درجۀ پايين مانعى ندارد.
آيۀ دوم:
«إِذْ جٰاءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْ بَيْنِ أَيْدِيهِمْ وَ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلاّٰ تَعْبُدُوا إِلاَّ اللّٰهَ قٰالُوا لَوْ شٰاءَ رَبُّنٰا لَأَنْزَلَ مَلاٰئِكَةً فَإِنّٰا بِمٰا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كٰافِرُونَ » 1؛ «در آن هنگام كه رسولان از پيشرو و پشتسر (و از هر سو) به سراغشان آمدند (و آنان را دعوت كردند) كه جز خدا را نپرستيد؛ آنها گفتند : اگر پروردگار ما مىخواست، فرشتگانى نازل مىكرد، از اينرو، ما به آنچه شما مبعوث به آن هستيد، كافريم.»
استدلال به آيه
مسلماً مأموريت انبيا اين نبوده است كه فقط به مردم بگويند، در برابر خداوند سجده كنيد؛ بلكه آنان به دينى دعوت مىكردند كه مشتمل بر احكام گوناگون، همانند : نماز، روزه، زكات و جهاد بوده است. البته سجده نيز يكى از آنها است. خلاصه اينكه مأموريت انبيا اين بوده است كه مردم را در تمام امور به نفس اطاعت در برابر خداوند، دعوت كنند، نه اينكه منحصر به غايت خضوع باشد. و در خود آيه، جملۀ: «فَإِنّٰا بِمٰا أُرْسِلْتُمْ بِهِ كٰافِرُونَ » ، قرينه است بر اينكه دعوت انبيا، به مطلق خضوع است؛ زيرا