159
شرك جلى و خفى
مناسب است، ويژگىهاى شرك جلى بيان گردد تا از باب «تعرف الاشياء بأضدادها» بتوانيم ملاك شرك خفى را، به دست آوريم؛ البته براى شرك جلى - با همين عنوان - تعريف روشنى در آيات و روايات ارائه نشده است؛ اما مراد از آن، شركى است كه انبيا با آن مبارزه كردهاند و مشركان و موحدين در برابر هم صفآرايى كرده و به جنگ برخاستهاند. از بيان ويژگىهاى شرك جلى، ويژگىهاى شرك خفى هم، روشن خواهد شد.
ويژگى شرك جلى
در اينجا به بعضى از ويژگىهاى شرك جلى، اشاره مىكنيم:
الف: در شرك جلى، مشرك معتقد است كه موجود ديگرى - غير از خداوند - به طور مستقل در جهان هستى مؤثر است و بتها را به عنوان «اله»هاى مستقل در برابر خدا مىشناسد كه مشروح بحث آن گذشت. 1ب: در شرك جلى، مشركان شديداً به بتها علاقهمند هستند و از توحيد تنفر دارند.
ج: بتپرستى در ميان مشركان به شرك جلى، داراى مظاهرى بوده است؛ مانند نصب بتها در منازل و معابد و غيره و نامگذارى آنها، مانند «لات» و «عزّى».