111حج، تجلّى و تكرار همۀ صحنههاى عشقآفرين زندگى يك انسان و يك جامعۀ متكامل در دنياست.
حج ابراهيمى، تنها يك مناسك خشك و بىروح نيست بلكه سير و سلوك معنوى و عرفانى و طىّ منازل روحانى و دربرگيرندۀ ابعاد مختلف عبادى، سياسى و اجتماعى است.
امام راحل(ره)احياكنندۀ حج ابراهيمى بر اين موضوع تأكيد ورزيدند و در پيامها و سخنرانىها، فراگير بودن اين عبادت بزرگ را گوشزد نمودند و چهبسا با توجه به ابعاد گستردۀ حج است كه بر اين فريضۀ عظيم تأكيد فراوان شده و قرآن مجيد آن را حق مستقيم خداوند بر بندگان خوانده، آنجا كه فرمود: