233

*آيه سيزدهم

«فِيهِ آيٰاتٌ بَيِّنٰاتٌ مَقٰامُ إِبْرٰاهِيمَ وَ مَنْ دَخَلَهُ كٰانَ آمِناً وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً وَ مَنْ كَفَرَ فَإِنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعٰالَمِينَ (آل‌عمران: 97)».

شرح واژگان

أ. آيه: واژه آيه به معناى علامت و نشانه آشكار براى‌چيزى كه مخفى و نهان است مى‌باشد ¹. و در قرآن كريم دست‌كم در پنج معنا به كار رفته است، كه سه مورد آن مصداق آيتيت در بيت الله است: يكى؛ اجزاى عالم هستى، چنانكه مى‌فرمايد: «تِلْكَ آيٰاتُ اللّٰهِ نَتْلُوهٰا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ (جاثيه: 6)». دوم؛ معجزات انبيا و كرامات اوليا، چنانكه مى‌فرمايد: «وَ لَقَدْ أَرْسَلْنٰا مُوسىٰ بِآيٰاتِنٰا وَ سُلْطٰانٍ مُبِينٍ (غافر: 23)». سوم؛ احكام و دستوارت دين، چنانكه مى‌فرمايد: «كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْآيٰاتِ وَ اللّٰهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ (نور: 58)». ²

ب. حجّ: بعضى از لغت شناسان مى‌گويند: واژۀ حجّ به معناى قصد است. ³ برخى ديگر معتقدند: حجّ در اصل معانى مختلفى دارد: كه يكى از آنها قصد است. ⁴ و اين معنا در ابتدا به هر قصدى اطلاق مى‌شده است، سپس به قصد بيت الله الحرام براى انجام مناسك اختصاص يافته است، و از همين باب است