204حج است و عمل چهارم مىتواند مطلق باشد، گرچه در كتابهاى مناسك بيتوته و كوچ به عنوان دو منسك از مناسك حج ياد مىشود. اما قرآن به عنوان اعمال پس از مناسك تعبير نموده است، چرا كه در آيه قبل فرمود: «فَإِذٰا قَضَيْتُمْ مَنٰاسِكَكُمْ» .
1. ذكر
ذكر در آيه نيز همانند آيه قبل ممكن است منظور نام خدا باشد، و ممكن است مراد ذكر قلبى و ياد خدا باشد. و ممكن است منظور تكبيراتى باشد كه بعد از نماز ظهر روز عيد تا نماز صبح روز سيزدهم گفته مىشود. 1 طبرسى مىنويسد: ذكرى كه بدان امر شده است عبارت است از: « الله أكبر الله أكبر، لا إله إلاّ الله و الله أكبر، الله أكبر و لله الحمد، الله أكبر على ما هدانا، الحمد لله على ما أولانا، الله أكبر على ما رزقناه من بهيمة الأنعام ». و اولين تكبير بايد پس از نماز ظهر روز عيد، و آخرين آن بايد پس از نماز صبح روز سيزدهم باشد. 2 مىنويسند: ذكر بر سه قسم است: ذكر عادت، ذكر حسبت، و ذكر صحبت؛ ذكر عادت بى قيمت است، بهر آنكه از سر غفلت است. ذكر حسبت بى زينت است، كه سر انجام آن طلب اجرت است. ذكر صحبت وديعت است، بهر آنكه زبان ذاكر در ميان عاريت است. ذكر خائف از بيم قطعيت است، ذكر راجى بر اميد طلبت است، ذكر محبت از رقت حرقت است. خائف به گوش ترس نداى وعيد شنيد در دعا آويخت، راجى به گوش رجا نداى وعد شنيد در ثنا آويخت، محب به گوش مهر نداى فراتر شنيد با بهانه نياميخت، عارف را ذكر ازل در رسيد از جهد در بخت گريخت. 3