379اهمّ اين وقايع را مى‌توان در واقعۀ فتنۀ كعب بن اشرف يهودى، درگيرى جدّى با يهوديان بنى قينقاع و توطئه‌هاى يهوديان بنى نضير - كه منجر به اخراج آنها از مدينه شد جستجو نمود.
ابوعَفكْ پيرمرد فرتوت يهودى از قبيلۀ بنو عمرو بن عوف به تشويق يهوديان در هجو محمّد صلى الله عليه و آله و اصحاب او شعرها مى‌سرود و مردم را علناً عليه پيامبر تحريض مى‌كرد.
با آن‌كه هنوز بيش از 15 ماه از انعقاد پيمان مدينه نگذشته بود، طايفۀ يهودى بنوقينقاع - هم‌پيمانان عبداللّٰه بن ابَىّ بن سلول -\بغض و حسد خود را عليه محمّد صلى الله عليه و آله و تعاليم او آشكار كردند؛ پيمان مدينه را به طور يك‌جانبه لغو نموده، به آزار مسلمانان پرداختند و با هتك حرمت زنان و كشتن به ناحقِّ فردى مسلمان، موجب فتنه و شرّ بزرگى در مدينه شدند. عليه محمّد صلى الله عليه و آله اعلان جنگ دادند و در حصارهاى خود متحصّن شدند و عاقبت هم كارى از پيش نبردند. پيامبر صلى الله عليه و آله آنها را عفو فرمود؛ به شرط آن‌كه مدينه را ترك كنند.
كعب بن اشرف يهودى شاعرى بود كه پيمان مدينه را ناديده گرفت و با هجو محمّد صلى الله عليه و آله و خاندانش و تحريض و تحريك يهوديان به شورش عليه پيامبر، موجب ناامنى در مدينه شد. پس از واقعۀ بدر به مكّه رفت و قريشيان را به ادامۀ جنگ عليه محمّد صلى الله عليه و آله تشويق نمود و بر كشتگان بت‌پرست قريش در واقعۀ بدر گريست. وى به‌عنوان يكى از بزرگترين حاميان قريش، به مدينه باز گشت؛ تا قيام مشترك يهوديان و بت‌پرستان را عليه پيامبر تدارك ببيند.
در واقعۀ احد و هجوم بت‌پرستان قريش به شهر مدينه، يهوديان به مفادّ پيمانى كه بسته بودند، عمل نكردند و حاضر نشدند كه مسلمانان را در برابر هجوم مكّى‌ها حمايت كنند؛ در حالى كه وظيفه داشتند در برابر دشمنان مدينه، كنار مردم شهر بمانند.
كشتار مسلمانان در احد و عدم شركت يهوديان براى حمايت از محمّد صلى الله عليه و آله آشكار كرد كه يهوديان در خفا براى نابودى مسلمانان با قريشيان همنظرند.
عاقبت يهوديان بنى‌نضير، راه يهوديان بنى‌قينقاع را آشكار كردند. براى كشتن محمّد صلى الله عليه و آله برنامه‌ريزى دقيق نمودند و نزديك بود در هجوم به مردم مدينه توفيق يابند.
پيامبر چه كرد؟ تنها فرمود: حال كه حاضر به زندگى مسالمت‌آميز با مسلمانان نيستيد، از