346مهدى نوشت:
«اين قد أردت، فاكفف عن ذكر دار الشيخ عثمان بن عفان...» 1و با توجّه به گفتۀ ابنجبير در «رحله» كه خانۀ عثمان مقابل باب جبرئيل است، شكّى باقى نمىگذارد كه عثمان در شرق مسجد دو خانه - يكى بزرگ و ديگرى كوچكداشته است. خانهاى كه بعدها عثمان در آنجا كشته شد، در تاريخ مدينه به «رباط عثمان» و سپس به «رباط مغاربه» شهرت يافت. اين خانه غير از خانهاى است كه عثمان در بازار مدينه جنب «احجار زيت» اختيار كرده بود و به الزوراء شهرت داشت. 2سمهودى در سدههاى 10/9ه .ق. ضمن اشاره به ديرينۀ خانۀ عثمان گفته است:
قسمتى از محلّ خانۀ بزرگ عثمان را جمالالدّين اصفهانى - وزير زنگيان موصلبنايى ساخت كه به «رباط اصفهانى» مشهور بود و چون آن را وقف فقراء غير عرب نمود، به رباط عجم شناسانده مىشد. بعدها در نيمۀ دوم سدۀ 6، اسدالدّين شيركوه - عموى صلاحالدّين ايّوبى - در مجاورت منزل عثمان، مقبرهاى براى خود و نجمالدّين (پدر صلاحالدين) بنا نمود كه در همان جا هم مدفون شدند.
محمّد لبيب البتنونى در «الرّحلة الحجازيّه» 3 و عبدالقدّوس انصارى از سابقۀ كتابخانهاى در محلّ خانۀ عثمان ياد مىكنند كه مشتمل بر آثار فقهى مالكى بوده است و قفسههاى چوبى آن از قطعات چوبى منبّتكارى شدۀ عصر عبّاسيان كه به حجرۀ پيامبر هديه شده بود، تشكيل مىشده است.
در عصر تسلط عثمانىها، خانۀ مزبور، محل سكناى شيخ حرم نبوى يا شيخالخدّام گرديد و داراى كتيبهاى بوده است.