متن کتاب مدینه شناسی - جلد 1 - صفحه 298

(15 تا 544)

298

فصل بيستم؛ مسجد على عُرَيض

عُرَيض، مُصغَّر عِرض يا عُرض، نام يكى از وادى‌هاى شرقى مدينه است. ¹ و آن از جمله اراضى يثرب است. ²اين نام را پيامبر در متن گفته‌اى كه موقعيّت جغرافيايى آن را نيز بيان مى‌كند، چنين آورده است:

«أصحّ المدينة من الحمَّى ما بين حرّة قريظة إلى العُريض» ³ به نقل از محمدبن عقبة بن ابى‌مالك و او از زبير. ⁴«حمى»، در سند مذكور و بنا به گفتۀ عينى: ⁵«موضع الكلا يحمى من النّاس و لا يرعى و لا يقرب... انّ لفظ حمى اسم غير مصدر و هو على وزن فعل بكسر الفاء بمعنى مفعول أي محمى محطور...» ⁶

1) . فيروزآبادى، المغانم، ص 260 ؛ طريحى، مجمع‌البحرين، ص 331، چاپ سنگى.

2) . همدانى، صفة جزيرة العرب، ص 262 ؛ ياقوت حموى، معجم البلدان، عريض، ج 4، ص 114

3) . «بهترين چراگاه مدينه، بين حرۀ قريظه تا عريض قرار دارد.»

4) . فيروز آبادى، همان.

5) . عمدة القارى بشرح صحيح البخارى ،ج13، ص212

6) . «محل چراگاه از ورود مردم به داخل آن جلوگيرى و حمايت مى‌شود؛ به‌طورى كه به كسى اجازۀ نزديك شدن به آن داده نمى‌شود و چهارپايان از چريدن در آن محل منع مى‌شود...» لفظ حمى اسم غير مصدر است بر وزن فعل با كسر فاء الفعل به معناى معفول؛ يعنى حمايت شده و منع شده...».

مشخصات کتاب

مدینه شناسیجلد:1نویسنده:نجفی، محمد باقرناشر:مشعرمحل نشر:تهران - ایرانسال نشر:1386

دریافت فایل ارجاع:

BibTex | Endnote

سایر جلدهای کتاب:

جلد 1جلد 2