207گرديده، آشكارتر خواهد شد.
براى ارائۀ گوشهاى از اين خسارت و خيانت و ترسيم ناقصى از اين منحنى شوم، ناگزيريم هر چند با اختصار، به بخشى از آثار تخريب شده اشاره كنيم.
1 - مستجار؛ علامت مستجار در ديوار پشت درب كعبه و كنار ركن يمانى كه نشانهاى از ميلاد نور در كعبه داشته و به اين قسمت مقدس كعبه ملتزم نيز گفته مىشده 1 چنان محو گرديده كه امروزه اثبات آن ناممكن است.
2 - حطيم؛ حطيم به قسمتى از فاصله ركن شامى و ركن غربى از يك سو و مقام ابراهيم و زمزم از سوى ديگر گفته مىشد كه از نظر عبادى و سياسى اهميت فوقالعادهاى داشته و پناهگاهى براى مظلومان و محرومان بوده كه در آنجا گرد هم مىآمدند و با استغاثه و دعا، دادخواهى مىكردند. چه بسيار ستمگران و متجاوزانى كه با اين استغاثهها نابود مىشدند و چه مظلومانى كه دعايشان مستجاب و داد خود را مىستاندند.
3 - المعجنه؛ گودال كوچكى در كنار كعبه در ميان حجر الاسود و درب كعبه است كه ابراهيم و اسماعيل كار ساختمانى ديوارهاى كعبه را در آن گودال انجام مىدادهاند. اين گودال به عمق 1/5 متر به پاس تلاش و فداكارى آن دو بنيانگذار كعبه و حفظ قداست كار براى كعبه قرنها مورد احترام بوده و شخص پيامبر - ص - در آن نماز گزارده است. 2