306كنار محوطهاى آزاد و خانههاى مسكونى و شخصى؛ از جملۀ خانۀ امام سجاد عليه السلام قرار گرفته است كه با مرور زمان سمت ديگر آن به صورت باغ و نخلستان در آمده و به همين مرقد وقف گرديده است.
وثانياً: نبايد نقش سلاطين فاطمى را، كه نزديك به چهار قرن در شام و قسمتى از آفريقاى شمالى و مصر حكومت داشتند و به امامت جناب اسماعيل معتقد بودند ناديده گرفت؛ زيرا طبيعى است آنها هم علاقه داشتند كه در كنار گنبد و بارگاه ائمۀ بقيع و ديگر امامان و پيشوايان شيعه و اهل سنّت در كشورهاى مختلف، ساختمان حرم امام و پيشوايشان آنان نيز از عظمت و شكوه بيشتر برخوردار باشد.
شخصيت معنوى اسماعيل
مرحوم شيخ مفيد نقل مىكند: چون اسماعيل در ميان هفت فرزند ذكور امامصادق عليه السلام از نظر سن بزرگترين آنان و از لحاظ لياقت و شايستگى از مقام ارجمندى برخوردار بود و لذا محبت، عنايت، اعزاز و اكرام آن حضرت را بيش از بقيه به سوى خود جلب كرده بود و به همين دو جهت عدهاى از شيعيان امام صادق فكر مىكردند پس از آن بزرگوار، امامت به وى منتقل خواهد شد ولى او در حال حيات پدر بزرگوارش در عُريض 1 از دنيا رفت و تابوتش بر روى دوش مردم به مدينه منتقل و در كنار بقيع دفن گرديد.
شيخ مفيد مىافزايد: و روايت شده است كه امام صادق عليه السلام در مرگ اين فرزند جزع و بىتابى زياد مىنمود و به شدت اندوهگين بود؛ به طورى كه در پيشاپيش جنازهاش، با پاى برهنه و بدون عبا حركت مىكرد و به هنگام تشييع دستور داد چندين بار تابوت را بر