304
وسعت اين مرقد شريف
بازهم مىپردازيم به نقل آنچه كه سمهودى آن را مشاهده و بازگو نموده است:
وى افزون بر اين كه از اين حرم با تعبير«كبير» 1 ياد مىكند، براى آن سه در معرفى مىنمايد:
1-در جنوب شرقى؛ «... وهو كبير.. وهو ركن سور المدينة من القبلة والمشرق بني قبل السور فاتّصل السور به فصار بابه من داخل المدينة» .
«اين حرم بزرگ است و فعلاً در ركن قلعۀ شهر مدينه از سمت جنوب شرقى واقع شدهچون بناى حرم قبل از احداث اين قلعه بوده، و ديوار قلعه به آن متصل گرديده است و دربى براى حرم از داخل مدينه(داخل سور)باز مىگردد.»
2-در وُسطى كه به طرف ميدان و خارج قلعه شهر باز مىشد؛ سمهودى مىگويد:
«وعلى باب المشهد الأوسط الذي أمامه الرحبة التي بها البئر التي يتبرك بها حجر فيه أن حسين بن ابي الهيجاء عمّره سنة ستّ وأربعين وخمسمأة» .
3-در آخرى؛ همچنين سمهودى مىگويد: «على يمين الدّاخل الى المشهد بين الباب الأوسط والأخير حجر منقوش فيه وقف الحديقة التي بجانب المشهد في المغرب على المشهد...» . 2
از اين سه جمله به وضوح به دست مىآيد كه اين حرم حداقل داراى سه در بوده است؛ دربى به داخل قلعه، در وسط و در آخر.
خانۀ امام سجّاد عليه السلام
سمهودى آنگاه از مطرى نقل مىكند كه محوطۀ اين حرم و اطراف آن در سمت شمال خانۀ امام زين العابدين عليه السلام بوده و در سمت غربى حرم، مسجد كوچك و متروكى