233
«داخل اين حرم مسطّح است و در آن هيچ علامت از قبورى كه ابن نجار به آنها اشاره نموده است، به چشم نمىخورد.»
گفتارى از ابن شبه قديمىترين مدينهشناس
ابن شبه(متوفاى 262)در مورد قبر امّ سلمه و امّ حبيبه دو تن از همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله مطلبى نقل مىكند كه نشانگر جدا بودن آنان از همديگر و همچنين دفن شدن اين دو تن در خارج از محلى است كه بعنوان مدفن و حرم زوجات رسول خدا معروف گرديده است و در نهايت مؤيد گفتار ابن نجار است كه همۀ همسران پيامبر كه در مدينه بودند، الزاماً در محوّطه حرم منسوب به آنان و در زير گنبد و بارگاهى كه بعنوان «قبة الزوجات»بنا شده است به خاك سپرده نشدهاند.
ابن شبه در مورد قبر امّ سلمه از محمد بن يحيى نقل مىكند كه محمد بن زيد بن على خواست در كنار موضع فاطمه(بيت الاحزان)براى خود قبرى مهيّا كند، از زير خاك، قطعه سنگ شكستهاى پيدا شد كه در آن اين جمله به چشم مىخورد:«امّ سلمة زوج النّبيّ»و معلوم شد آن محل قبر امّ سلمه است و لذا وصيت نمود پيكر او را در محل ديگرى به خاك بسپارند. و در مورد امّ حبيبه از يزيد بن سائب و او از جدش چنين نقل نموده است كه: عقيل ابن ابىطالب در محوطۀ خانهاش حلقۀ چاهى حفر مىكرد كه قطعه سنگى بدست آمد و در آن اين جمله حك شده بود:«قبر امّ حبيبة بنت صخر بن حرب.» عقيل با ديدن اين علامت دستور داد چاه را پركنند و بر روى آن سقفى بعنوان«مدفن امّ حبيبه»ايجاد نمايند. يزيد بن سائب اضافه مىكند:«من گاهى به اين مدفن وارد مىشدم و آن قبر را مىديدم.» 1
نظر نويسندگان اخير مبتنى بر اشتهار عرفى است
از مجموع آنچه تا حال در مورد حرم همسران رسول خدا صلى الله عليه و آله از منابع اصلى و مآخذ معتبر نقل نموديم، چنين بدست آمد كه: اصل اين حرم و مدفنى كه بعنوان«قبّة الزوجات»در داخل بقيع معرفى شده است، داراى اصالت و قدمت تاريخى است كه در