224

نگاهى به چگونگى مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله و قبر شريف آن حضرت

براى روشن شدن اين مطلب نگاهى گذرا داريم به چگونگى ساختمان مسجدالنبى صلى الله عليه و آله و بساطت و سادگى آن در زمان آن حضرت تا دوران عثمان، همچنين نگاهى بر چگونگى قبر شريف رسول اللّٰه صلى الله عليه و آله پس از رحلت آن بزرگوار:

آنچه از تاريخ و حديث ¹ در كيفيت ساختمان مسجد رسول خدا صلى الله عليه و آله به دست مى‌آيد اين است كه ساختمان اين مسجد در مرحلۀ اول عبارت بود از يك ديوار كوتاه تك خشتى و بدون سقف كه پس از جنگ خيبر و با افزايش مسلمانان، مسجد تجديد بنا گرديد و توسعه يافت. در اين مرحله ديوارهاى آن نيز بجاى يك خشت با دو خشت خام بالا رفت و كف آن را بجاى فرش و حصير، شنهاى نرم پوشانده بود و طبق مضمون احاديث متعدد در بعضى از فصول سال، تابش مستقيم آفتاب سوزان مدينه نماز گزاران را شديداً ناراحت مى‌نمود. بطورى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله با جملۀ

«اذا اشتد الحرّ فابردوا عن الصلاة» ² اجازه داد اقامۀ نماز تا فروكش كردن گرما و برگشت سايه به تأخير افتد.

ولى بازهم فشار گرما موجب گرديد كه صحابه آن حضرت درخواست كنند براى مسجد سقفى ايجاد شود و آن حضرت هم با اين درخواست موافقت نمود و دستور ايجاد سقف بر روى مسجد را صادر فرمود. ³ اينجا بود كه چند ستون از درخت خرما در كف مسجد نصب و روى آن با برگ خرما و علفهاى بيابانى پوشانده شد و چون بهنگام بارندگى، آب به داخل مسجد فرو مى‌ريخت صحابه مجدداً عرضه داشتند: يا رسول اللّٰه:

«لو امرت بالمسجد فطين»؛ «دستور بدهيد روى سايه بان مسجد، گل اندود شود»رسول خدا فرمود:

«لا، عريش كعريش موسى» ⁴ نه، سايه بانى باشد مانند سايه‌بان موسى عليه السلام .

در روايتى آمده است: براى حفظ برگها و علفهاى خشك سايه بان مسجد، در مقابل