179قرن به قرن حركت نموديم. اينك در قرن چهاردهم هجرى و در آستانۀ تخريب بيتالأحزان كه در سال 1344ه . واقع گرديده است قرار گرفتهايم. در اين برهۀ محدود و مدت كمتر از نيم قرن، از ميان ميليونها زائر بيتالأحزان، تعدادى از علماى برجسته و نويسندگان را مىبينيم كه در تأليفات خود از بيتالأحزان سخن به ميان آورده و از اين بناى تاريخى و اثر فراموش نشدنى ياد نمودهاند، از جمله:
[ابراهيم رفعت پاشا]
1-ابراهيم رفعت پاشا 1 نويسنده و اميرالحاج مصرى است كه براى آخرين بار در سال 1325 ه بقيع را زيارت كرده و مشاهدات خود را در بارۀ بيتالأحزان چنين نقل مىكند:
«و هناك قبة تسمى قبة الحزن يقال انها في البيت الذى آوت اليه فاطمه بنت النبي صلى الله عليه و آله والتزمت الحزن فيه بعد وفات ابيها رسولاللّٰه صلى الله عليه و آله و كان في البقيع قباب كثيرة هدمها الوهّابيّون» . 2
«در بقيع، گنبد ديگرى نيز وجود دارد كه«قبة الحزن»ناميده مىشود و مىگويند كه اين گنبد در روى همان محل ساخته شده است كه فاطمه عليه السلام پس از رسول خدا صلى الله عليه و آله بدانجا مىآمده و حزن و اندوه خود را ابراز مىنموده است، سپس مىگويد در بقيع گنبدهاى زيادى بود كه وهابيها از بين بردهاند.»
[حاج سيد احمد هدايتى]
2-حاج سيد احمد هدايتى: يكى ديگر از كسانى كه در آستانۀ تخريب بيتالأحزان و پنج سال قبل از اين حادثۀ تأسفبار، بيتالأحزان را زيارت و در سفرنامۀ خود به نام«خاطرات مكه»منعكس نموده است، مرحوم حاج سيد احمد هدايتى يكى از سادات مكرّم و از اولاد محترم رسول اكرم صلى الله عليه و آله است كه وى ضمن بيان موارد و نقاط مختلفى كه حضرت زهرا عليها السلام را زيارت نموده است، مىگويد: «پنجم در بيتالأحزان كه در قبرستان بقيع