404
راه حج
همان طور كه گذشت در اواخر روزگار ايوبيان مسير حج از قصير و عيذاب به سمت عقبه تغيير كرد. 1اما چيزى نگذشت كه آن راه در سال 660 دوباره اهميت خود را به دست آورد،به طورى كه ملك ظاهر بيبرس بندقدارى،قافلۀ حج را از آن راه فرستاد و همراهشان پردۀ كعبه و كليدى را كه براى آن ساخته بود،ارسال كرد.
در اين وقت،چراكسه بر اساس همانچه در روزگار ايوبيان بود،به تنظيم امور مربوط به اين راه مشغول شدند.نخستين كسى كه رفت و آمد در اين مسير را منظم كرد، يكى از امراى مصرى با نام جمال الدين بود.پدر او در سال 809 امير محمل مصرى بود و پسر،مشغول مرتب كردن كارهاى قافله در وقت رسيدن به عجره 2،ايستگاهى پيش از سوئز،شد.در آنجا دستور داد تا اسامى بزرگان و سران حجاج نوشته شده و محل آنان در قافله معين گردد.به علاوه طليعۀ قافله هم معلوم شده،در كنار آن دستهاى از سپاه همراه آن شدند و اموال هم در ميانۀ قافله قرار داده شد. 3
راهميان سوئز وعقبه بسيار دشوار بود وشتران درميان رملها فرو مسافران جز با شاخصهايى از سنگ كه در طول راه ساخته شده بود تا آنان را راهنمايى كند،راه رانمىيافتند.حجاجدر اينمسير از كمىآب درمضيقه بودند.طول اين مسير حوالى سيصد