398شده بود و در برخى ديگر از آجر پخته،استفاده كردند.آنان بين هر دو ستون،چوبى نصب كردند كه قنديل‌هايى به آنها آويزان بود و اين به جاى تيرهاى چوبين بود كه قناديل به آنها آويزان بود. 1
در سال 749 امير فارِس‌الدين از مماليك ترك،اقدام به تعمير مسجد كرد و ستون‌هاى اطراف مطاف را تعمير نمود. 2چنان كه در سال 720 ناصر محمد بن قلاوون هم سنگ‌هاى حجر اسماعيل را تعمير كرد.پس از وى منصور على بن اشرف در سال 781 تعميراتى داشت و درى براى كعبه ساخت.فرزندش ناصر حسن هم در سال 781 درى براى كعبه ساخت. 3
صالح اسماعيل ناصر در سال 743 روستايى در اطراف قاهره را كه به آن بيسوس 4گفته مى‌شد ودر نزديكى قليوبيه بود،وقف كرد تا درآمد غلّۀ آن براى پردۀ كعبه استفاده شود.ابن بطوطه در سفرنامه‌اش،دربارۀ سفر حج خود در سال 728 گويد:ملك ناصر هزينۀ پردۀ كعبه را بر عهده داشت،چنان كه پرده به رنگ سياه و آستر آن از كتان بود.
ناصر بن قلاوون وضوخانه‌اى هم برابر باب على عليه السلام بنا كرد.
چراكسه هم اصلاحات و تعميراتى در مكه و مسجد داشتند.برقوق در سال 801 به اصلاح مروه پرداخته،پله‌هاى آن را درست كرد.در سال 842 ناظر سپاه چراكسى و مدير حرم كه به او سودون گفته مى‌شد،كارهاى زيادى در منى و مزدلفه و عرفات كرد و بسيارى از بته‌هاى بزرگ خار و صخرهاى بزرگ را سر راه عرفات برداشت،صخره‌هايى كه غارتگران پشت آنها پنهان مى‌شدند. 5
چشمه‌اى كه از نعمان تا عرفات ادامه داشت،خراب شده و آب آن از زمان مماليك ترك قطع گرديده بود.مجراى اين چشمه را در سال 748 تعمير كردند تا آن كه آب براى