238نقاش علمى در شهرهاى بزرگ،ميان اين فرقهها و دشمنان آنان به جز حجاز بالا گرفت.
اين نقطه،بدور از اختلافات بود و اهالى آن به جز اصحاب سنت به كس ديگرى تمايل نداشتند.البته بايد حركتهاى فردى را كه در اين مجموعه نمىگنجيد استثنا كرد.اما مذهب شيعه،بر خلاف گرايشهاى ديگر،حاميانى در مكه،مدينه و برخى ديگر از شهرهاى حجاز در زمانهاى مختلف از ميان شيعيان علوى و ياران آنان به دست آورد.
اصلاحات و تعميرات درمسجد
خلفاى عصر عباسى دوم و اميران ترك آنان،به مسجد الحرام توجه داشتند.متوكل دستور ساخت جايگاه مقام ابراهيم را داد و براى آن هشت هزار مثقال طلا و هفتاد هزار درهم نقره براى استوار كردن آن هزينه كرد.مدتى بعد جعفر بن فضل،عامل عباسىها در اين شهر،آن طلا را كند و به دينار تبديلش كرد تا در فرونشاندن شورش اسماعيل بن يوسف علوى در سال 251-كه شرحش گذشت-صرف كند.بار ديگر على بن حسين عباسى شروع به تجديد آن كرده،دو طوق يكى از طلا با 1992 مثقال و يكى از نقره براى آن قرار داد.همچنين آن سنگ را كه به هفت قطعه تقسيم شده بود با جيوۀ ذوب شده به هم چسباند تا محكم شود. 1
وقتى متوكل در خلافتش به حج آمد،منبر بزرگى درست كرده به جاى منبر قديم گذاشت.همچنين عامل معتز،در اطراف مطاف،ده ستون چوبى برافراشته،ميان آنها طناب گذاشت و به اين طنابها هشت چلچراغ در گوشههاى مختلف كعبه و در هر جهت دو عدد آويزان كرد تا طواف كنندگان از نور آنها بهره گيرند.همچنين جايگاهى براى زنان در پشت ستونها ترتيب داد و حد فاصل را طناب كشيد. 2
احمد بن طريف از موالى عباس بن محمد هاشمى،در سال 241 دو سنگ مرمر سبك به مسجد اهدا كرد كه يكى را زير ناودان و ديگرى را در سطح ديوار حجر