117

مكه در ميان على و معاويه ¹

در سال 39 على عليه السلام قُثَم بن عباس را به عنوان امير الحاج معين كرد.معاويه نيز يزيدبن شجره رهاوى را با سه هزار سرباز فرستاد تا حج را با مردم بگذارد و براى معاويه بيعت بگيرد و قثم بن عباس،امير على بر مكه را از آن شهر بيرون كند.قثم نيز براى دفاع آماده شد.زمانى كه ابن شجره دو روز پيش از ترويه به مكه رسيد و دانست كه شهر آمادۀ دفاع است،در پى ابوسعيد خدرى فرستاده به او گفت:وى قصد الحاد در مكه را ندارد.

عقيده او اين است كه وى و قثم هر دو از شهر خارج شوند تا مردم با هر كسى كه خواستند حج را به جاى آورند.قثم پذيرفت و مردم شيبة بن عثمان را براى حج گذارى انتخاب كردند.حج كه برگزار شد،سپاه شام به فرماندهى يزيد بن شجره به شام برگشته و قثم وارد مكه شد.كار به همين روال بود تا آنكه معاويه بر تمامى بلاد اسلامى تسلط يافت و اميرى براى مكه فرستاد.

سال 40 فرا رسيد،در حالى كه سپاه معاويه براى تصرف مناطقى كه در اختيار امام على عليه السلام بود آماده حركت بودند تا در آن مناطق از مردم براى معاويه بيعت بگيرند.اين حركت به فتح مدينه و مكه و سپس يمن منجر شد.سپاه على عليه السلام حاضر به حركت از عراق نبود و وى از بابت آنان آزار و اذيت فراوان كشيد و در نهايت توانست نيروى اندكى را كه قادر به جنگ نبود اعزام كند.اين گروه به يمن رفته آنجا را تصرّف كردند سپس به سوى مكه آمدند،اما هنوز به آنجا نرسيده بودند كه خبر كشته شدن على عليه السلام رسيد.مردم مكه به سوى امير سپاه على،يعنى جارية بن قدامه ²آمده فرياد زدند:اكنون كه على عليه السلام كشته شده با تو بيعت نمى‌كنيم؛اما او از آنان خواست تا با كسى كه پس از او مى‌آيد بيعت كنند و آنان پذيرفتند.