178آن عمارت و سربازخانه هم در طبقه پايين است، كه اداره عسكريه است، عمارت كوچك خيلى قشنگ هم در كنار خيابان است، كه اداره خالصه‌جات است، خيلى خوب عمارت خوشگل جامعى است، نقشه آن را برداشتم كه اگر ان شاء اللّٰه ممكن شود در «خراسان»بسازم.

منازل شام

منازل«شام»و طاق‌ها به وضع فرنگ ساخته‌اند، ليكن حيات دارد و گلكارى و اشجار و باغچه دارد، هر منزلى سه آب دارد، يكى اين است كه داخل حوض مى‌شود با فواره، و از اطراف حوض ريخته از پاشويه فرو مى‌رود و به رودخانه مى‌رود، اين آب مجراى آن عليحده است و روى آن پوشيده است، و ارتفاع دارد، آبى ديگر از جوى ميان منزل مى‌گذرد و به مبال ¹ مى‌ريزد و مى‌رود، آبى هم دارند كه دو سه ذرع گود است و با تلمبه بر مى‌دارند، و خوراك و طبخ آنها از آن آب است، منزل‌ها بيشتر با سنگ‌هاى الوان مفروش، و روزى يك مرتبه شست و شوى مى‌دهند، گل و رياحين حساب ندارد، چه گل‌هاى خوشرنگ همه قسم معطر و غير معطر، عصر و صبح در ميان كوچه‌ها از عطر گل انسان زكام مى‌شود،«گلستان ارم»همين«شام»است، شهرى كه اقلاً صد سنگ آب جارى مشرف حواله دار داشته باشد، مردم هم باسليقه، معلوم است چه خواهد بود.

سوق حميديه

بازارهاى فراوان و آباد خيلى دارد، هر كوچه و محله‌اى بازارى دارد، ولى بهترين بازارهاى او، اول«سوق حميديه»است، كه بازارى سر پوشيده و سقف آن از آهن شيروانى پوش، و ميان بازار خيلى وسيع، به عرض دوازده ذرع، و طول آن هزار و دويست ذرع مى‌شود، مغازه‌ها و دكاكين خيلى قشنگ و اجناس فرنگى و غيرفرنگى همه قسم، در كمال نظافت فروش مى‌شود، اول اين بازار خيابانى است كه از جلو اداره و