219هزينۀ ساختمان اين مسجد در آن دوران،نزديك به چهارصد هزار دينار طلا بوده است. 1اين مكان ابتدا در خارج از شهر قرار داشت و كنار راه آن بازار و دكان‌هايى ساخته بودند.راه مسجد به حدى وسيع بود تا خليفه بتواند سواره يا پياده به مسجد بيايد و در آن مسجد نماز گزارد. 2وسط صحن حوضى ساخته بودند كه فواره‌هاى آن همواره در حال فوران بود. 3از اين مسجد امروزه فقط ديوارها و منارۀ آن باقى است كه در دوران معاصر بازسازى شده است.
1-1- مناره ملويه 4
متوكل عباسى در ضلع شمالى مسجد بزرگ سامراء مناره‌اى ساخت كه هنوز،پس از 1200 سال،راست قامت برجاى مانده و از كيلومترها مسافت چشم بيننده را به خود خيره مى‌سازد.اين منارۀ عظيم به لحاظ سبك و نوع معمارى از عجايب دنيا و در جهان اسلام بى‌نظير است.ارتفاع آن به 55 متر مى‌رسد كه برروى يك قاعده و پايۀ مربعى شكل به مساحت 32متر بنا شده است.اين مناره به شكل مخروطى از قاعده‌اى بسيار پهن به مساحت 32 متر آغاز و تا بالاترين نقطه امتداد مى‌يابد و رأس آن با شش متر مساحت ختم مى‌شود. 5از عجايب اين مناره سبك منحصر به فرد آن در پلكان‌هاى مناره است كه برخلاف همه مناره‌ها،پلكان آن از بيرون و اطراف مناره است و به صورت مارپيچ و مدور در شش دور،از پايين تا بالا،امتداد دارد و شكلى چون حلزون به خود مى‌گيرد.
ارتفاع هريك از پلكان‌ها حدود ده سانتى‌متر است و علت كوتاهى آن‌ها اين بود كه خليفه مى‌خواست با اسب از آن ها بالا رفته و ارتفاع مناره را صعود كند. 6در دوره‌هاى