119دروغپردازان و دسيسهى ملحدان مىدانند و جمعى ديگر،در مقابل آنان،سند اين احاديث را در نهايت صحت با وثاقت رجال آنها معرفى مىكنند؛به ويژه اگر اين احاديث در صحيحين آمده باشند.اكنون به چند نمونه از اين ديدگاههاى متهافت مىنگريم:
ارزيابى سند حديث«لو ان لابن آدم واديا ...»از سورهى بيّنه
ابن انبارى مىگويد:
اين حديث نزد دانشمندان باطل است؛چون ابن كثير و ابى عمرو با سندهاى متصل از ابىّ بن كعب،كه قرائت اين آيه را به او نسبت مىدهند،سورهى بيّنة را، بدون آن آيهى موهوم نقل كردهاند. 1
ليكن ترمذى سند اين حديث را«حسن صحيح»ارزيابى مىكند. 2
ارزيابى سند حديث مربوط به عبارتى از سوره الفتح
برخى از دانشمندان اهل سنت دربارهى اين آيهى موهوم مىگويند:
اين حديث و مانند آن،افسانههايى است كه بين محدثان شهرتى ندارد و آنان كه در جست و جوى امور شگفتآور و بىحاصلاند،آن را مىنويسند و نقل مىكنند. 3
ولى ابن حزم اندلسى بر اين باور است كه سند اين حديث صحيح،مانند خورشيدى در روز روشن است و در آن ترديد روا نيست. 4