505

مسجد خيف

مشهورترين اماكن در اين منطقه،مسجد خيف است.آن را از آن‌رو بدين نام خوانده‌اند كه در دامنۀ كوه واقع شده.آنجا كه از سختى كوه دور است و فراتر از مسيل آب.

مسجد خيف در دامنۀ كوه صابح واقع شده،مقابل آن و در سمت چپش،جبل قابل است.

قريش براى پيمان بستن بر ضد پيامبر-ص-در نزد آن گرد آمدند.اين مسجد را مسجد عيشومه هم مى‌گويند.عيشوم نام درختى است هميشه سبز چه سال نعمت باشد و چه قحطسال،ميان دو سنگ رسته است.اين عيشومه از قديم آنجا بوده است و رسول خدا-ص-و انصار در كنار آن نماز خوانده‌اند. ¹

ازرقى درهاى مسجد خيف را وصف مى‌كند و مى‌گويد بيست در داشت.هفت در بر ديوارى كه سمت راه بود و پنج در بر ديوارى كه پهلوى عرفات بود و چهار در بر ديوارى كه به سمت كوه بود و دو در در سمت قبلۀ مسجد و به طرف دار الاماره.هم در اين طرف سه سايبان بود و در آن سمت كه سمت راه است،يك سايبان داشت.در طرفى كه به پايين منا راه مى‌برد يك سايبان و در سمت كوه نيز يك سايبان. ²

از اين معلوم مى‌شود كه ديوار طرف عرفات در جهت شمالى بوده است و ديوار طرف قبله،جهت جنوبى و ديوار طرف كوه شايد ديوار شرقى و ديوار سمت راه ديوار غربى بوده است.

ازرقى گويد:در زمان خلافت متوكل،سيلى آمد و مسجد رسول اللّه و ابراهيم نبى اللّه معروف به مسجد خيف را فراگرفت و سقفها و همه ديوارهايش را ويران كرد و هرچه سنگريزه بر زمينش ريخته بودند با خود ببرد ولى متوكل دستور تجديد بناى آنها را داد. ³

از مشهورترين اماكن اين منطقه،عقبه است.رسول خدا-ص-در آنجا با هيأتى كه از سوى انصار آمده بودند بيعت كرد.و بيعت عقبه از اسباب هجرت او به مدينه بود.عقبه از وادى محسّر 720 ذراع فاصله دارد.

ازرقى گويد:از مسجد منا كه در كنار عرفات است تا وسط حياض الياقوته 3753 ذراع