456ابراهيم را در اين قداست و تثبيت مكانت آن،نقش بسزايى بوده است و اين مصداق سخن حق است كه فرمود: «Bوَ إِذْ يَرْفَعُ إِبْرٰاهِيمُ الْقَوٰاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَ إِسْمٰاعِيلُ » (بقره:127)، «Bوَ إِذْ بَوَّأْنٰا لِإِبْرٰاهِيمَ مَكٰانَ الْبَيْتِ » (حج:26)و «Bإِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوٰادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ » (ابراهيم:137).
خداى تعالى امر فرموده كه بايد حج در آنجا گزارده شود(بقره:158؛آل عمران:97؛ مائده:2 و 97؛حج:33.
موضع كعبه پيش از آنكه ابراهيم آن را بالا بياورد،پشتهاى سرخ رنگ بود،مدور،به گونهاى كه سيل آن را در خود فرو نمىبرد.مردم از اطراف به زيارت آن مىآمدند و مردم مظلوم بدان پناه مىبردند و دعا مىكردند.كم اتفاق مىافتاد كسى آنجا دعا كند و دعايش به اجابت نرسد.
ابراهيم خانه را بنا كرد.ابن عباس گويد كه ابراهيم و پسرش در ساختن كعبه نه گچ به كار بردند و نه سنگ و نه كسى بود كه آنان را يارى كند و نه مالى داشتند.حتى خانه را سقف نزدند و بر گرد آن طواف كردند ولى در بعضى روايات آمده است كه آن را از سنگهايى كه از يكى از كوههاى مكه آوردند بنا كردند.
بلندى خانه نه ذراع بود و طول و عرض آن هر يك 32 ذراع از ركن اسود تا ركن شامى و عرض آن ما بين ركن شامى تا ركن غربى كه در آن حجر الاسود است 22 ذراع.
و طول پشت آن را از ركن غربى تا ركن يمانى 31 ذراع قرار داد.
جانب يمانى،از ركن اسود تا ركن يمانى،20 ذراع.از اين رو آن را كعبه خواندند كه به شكل مكعب بود.
كعبه را نخست در نبود.تبّع اسعد الحميرى كسى است كه براى آن در ساخت و قفل و بند پارسى و سراپاى آن را بپوشانيد و در نزد آن قربان نمود.
ابراهيم خليل كعبه را به كلوخ نساخت بلكه آن را با تخته سنگها برآورد.و براى آن سقف نزد.درش ملصق به زمين بود.جامۀ كعبه را از بيرون آويخته بود و از بالاى ديوار به درون كعبه،بسته شده بود و بر اين حال ببود تا قريش آن را از نو بنا كرد.
ابراهيم در درون كعبه جانب دست راست كسى كه به آن داخل مىشود،چاهى حفر كرد كه عمق آن سه ذراع بود و آن را اخسف ناميد.اين چاه به منزلۀ خزانهاى بود تا هداياى